سید حیدر بیات
heydarbayat@yahoo.com
سؤز یوخ کی میللی حرکت و آنادیلیمیز، آرتیق مئدیالاردا
بایکوت اولونور. بونون ندهنلری چئشیدلی اولسادا آنجاق بیر ندهنی آرتیق گؤزه
چارپیر. اودا یازارلارین آز اولماسیدیر. مثلا ایکی آی بوندان اؤنجه حرکتیمیزه
عایید، نئچه ـ نئچه یازی فارسلارین ان اؤنملی سیتهلرینده یاییلدی. آنجاق
ایندی بو یازیلاردان هئچ خبر یوخدور. بونون ندهنی او سیتهلرین بیزه خور
باخماسیندان یوخ بلکهده بیزیم یازماماغیمیزدان آسیلیدیر. اوردا مقالهلری
یاییلان یازارلاریمیز او جوملهدهن آیدین تبریزلی، یاشار تبریزلی، محمد
بودونچو و... ایندی نه ایسه یازماییرلار. بونلارین یازمامالاری هئچ ده گؤزلهنیلمز
دئییل. نئیه کی حرفهای ژورنالیسم اولمایان یئرده آرتیق یازیجیلار فصلی
شکیلده یازماغا واخت آییرا بیلرلر.
آنجاق،
بو چاتاغی
(موشکولو) نئجه چؤزمهلیییک؟
من بوردا بیر نئچه قونویا بیر اؤنر کیمی توخونماق ایستهییرهم.
1. حرفهای ژورنالیسمده
یازارلار چوخلو یازیلارین قونوسونو اؤزلری سئچمهزلر. بلکهده ژورنالین باش
یازاری، یا بو حاقدا سوروملو تعیین اولان بیر شخص، یازارلاردان بیر بللی
قونودا مقاله ایستهیهر. بونا گؤرهده بونلار تبلیغاتی ایشلرده آرتیق باجارییا
مالیک اولارلار. مثلا بیردهن اونلار بلکه یوزلر مقاله بیر اؤزل قونودا درگیلرده،
قزیتهلرده یاییلار و توپلوم ایستهر ایستهمهز بو یازیلاردان ائتگیلهنیب و
ژورنالیسمین اؤنونده تسلیم اولار.
2. حرفهای ژورنالیسم
همیشه دوغماق حالیندادیر. یعنی همیشه یئنی سیمالار بئجهرمهیه چالیشیب و گنج
نسلی اؤزونه قاتماقلا بونلارین جاوانلیق شوروندان فایدالانانیب و بو شور و
حرارتی یاشلیلارین تجروبهسیله یانیشی قوللانماقلا، بیر منطقی و سارسیلماز
سویهده اؤز حیاتینی داوام ائدهر.
3.
حرفهای
ژورنالیسمده ائدیتورون بؤیوک رولو واردیر.
4. حرفهای ژورنالیسمده
یازینین تیترینی آرتیق یازیجی یوخ بلکهده بو قونودا اوزمان اولان و تجروبهلی
کیمسه سئچهر.
بو دؤرد مسئلهنی نظرده آلاراق، بیزیم ضعفلریمیز اوزه
چیخیر.
بیرینجی مسئلهنی نظرده آلاراق دئمهلییم کی من نئچه _
نئچه یازیجیلاری تانیییرام کی اؤز باشلارینا بیر زاد یازمازلار بلکهده
اونلارا گرک موضوع اؤنریب و مقاله ایستهیهسن. طبیعی دیر کی سیته مودورلری و
ها بئله فعاللاریمیز بونلاری تانیییب مقاله ایستهسهلر، بیزیم یاخشی مقالهمیز
ان آزی یوزه اون فرق ائدهجکدیر.
یئنهده بو مسئلهنی نظرده آلساق نئچه یازی نین بیر
قونودا یاییلماسی آرتیق ائتگیلی اولا بیلهر.
ایکینجی مسئلهنی نظرده آلاراق دئمهلییم کی بیز یئنی
یئتمه گنجلریمیزه یازماقدا یاردیمچی اولا بیلمهییریک و بئلهلیکله بیر بؤیوک
پتانسیلی الدهن وئریریک. نئیه کی بیزیم گنجلریمیز نئچه بؤلومدورلر.
بیر سیراسی مقاله یازماغا باشلاییبلار، آمما بونلارین
مقالهلری ضعیف اولدوقدان، یوخسا یازارلاری تانینمادیقدان مقالهلری یاییلماق
ایمکانی تاپماییر. بونلار چارهسیز اولاراق داها یازماغین آردینی توتماییرلار.
بوردا یالنیز بیر ائدیتور باجاریب بو مقالهلری بیر نئچه ساعات بلکه حتی نئچه
دقیقهده ائدیت ائدیب، مقالهنی اوزه گتیرسین. بئلهلیکله هم گنج یازاریمیزین
مقالهسی یاییلار، همده سبب اولار او یازار گئت ـ گئده اؤز اشکاللارین بیلیب
و گون گله ایرهلییه سورسون. بیر سیرا گنج یازارلاریمیزدا اساسا سایتلاردا
ائدیتور اولماماغی بیلیب و یازیلارینی بیر تجروبهلی کیمسه دوزهلیش آپارمادان
اؤنجه یایماق ایستهمهییرلر. بئلهلیکله بیز گوجلو بیر پتانسیلی الدهن
وئریریک.
طبیعی دیر کی سیته دولاندیرانلاریمیز چوخلو
یازیلاری ائدیت ائتمهیه واختلاری اولمایاجاق، آمما بو حاقدا باشقا فعال
لاریمیزلا ایلگی قورماق و اونلاردان یاردیم آلماق بو مسئلهنی حل ائدهجکدیر.
یئنهده ایکینجی مسئلهنی نظرده آلاراق آرتیرماليیام
کی بیر سیرا تجروبهلی یازارلار هر قونویا توخونماق ایستهمهدهن چوخ یازماغی
سئومهزلر. بو یازارلارین تجروبهسی یئنی یئتمهلرین یازدیقلاریندا دوزهلیش
آپارمادا آرتیق اؤنملیدیر. بو یازارلار باجارا بیلرلر سؤز قونوسو اؤز
سؤزلرینده گنج یازارا اؤنر وئریب و مقالهیه آرتیرسینلار.
اوچونجو مسئلهنی نظرده آلاراق دئمهلییم کی بیزیم
حرفهای یازارلاریمیزدا هردهن اؤز یازدیقلارین یایمادان چکینیرلر. بونلار بیر
سیرا اؤزهل قونولاردا مقاله یازیب، سونرا او «مقالهنین بو دورومدا یاییلماغی
صلاحدیر یا یوخ»، دئیه مقالهنی یایماییرلار. بوردا حرفهای و تجروبهلی و
دورومدان خبری اولان بیر ائدیتور، آرتیق یاردیمچی اولا بیلر.
دؤردونجو مسئله داهادا اؤز یئرینده اؤنملیدیر. حرفهای
ژورنالیسمده تیتر یا باشلیق سئچمک بیر تخصصی ایش ساییلیر. تیتر سئچهن کیمسه
گرک بوتون دورومدان خبری اولان و ادبیات دونیاسینا تانیش اولان بیر کیمسه
اولسون. اوخوجو هر نهدهن اؤنجه باشلیغی اوخویور. باشلیغی خوشلاسا مقالهنی
اوخوماغا باشلایاجاقدیر.
سایغیلارلا
|