گئرچک بیر حیکایه ایچیندن حیکایه؛ اؤزلوگونده ایتگین(ا)

«قاراجا یازار و آنا»

یازار: محمدرضا آقاپور

گئجه صبحه دک قافاسینا قارما-قاریشیق فیکیرلر یئر سالمیشدی. اؤیکو کیتابینین سون حیکایه سین یازمیش، چاپ فیکرینده و اونون هزینه سینده دالمیشدی. آنجاق شهرین اَن یوخاری بؤلگه سینده گؤزه ل بیر ائوی اولارسادا، حاکیم(قاضی) اولاراق آیباشی بیر میلیونا یاخین آیلیغی اولورسادا، کیتابین چاپ هزینه سین اؤده له مه تورونده قالمیشدی. باشین ایکی الی آراسیندا توتوب اؤز-اؤزویله پیچیلدادی:

- - اه یر او بوردا اولسایدی ایندی یاردیمین منده ن کسمه زایدی. اؤنجه کی هر ایکی کیتابیم اونون امه یی له چاپ اولدو. چوخ پتانسیللی بیر گنج ایدی.

دویغوسال و میللتچی. یامان اوندان قوللاندیم. بیر آزدا الیم اونا ایچ اولماسایدی ایندی اَن زیروه لرده گؤرونوردوم. آما نه یازیق کی، باشقاسیلارا تای اونودا الده ساخلایامادیم. تئز اوچورتدوم الدن اونو. هله ایشیمه گلردی. ائله ساندیم داها اونا گرکیم یوخ. نه پیس اونلا داوراندیم.

بونلاری دییه، باشی آلتینداکی یاستیغی یئر- به یئر ائتدی. بیر آه چکیب یئنه اؤزویله دردله شدی:

نه یاپا بیلردیم؟ مأمورویدوم و معذور. دییه، اؤزوندن اوتاندی. آما بیردن-بیره اؤزونه گلیب دئدی: اؤنملی اولان اینسانین اؤزودور. باشقالار سنه نردیبان اولوب، یئری گلسه آیاقلاییب، هئچ اوزولمه دن اوستوندن گئچمه لیسن. یوکسه لیش راحات دئییل. من هر طرفلی یوکسه لیشه جایناق آتمالیدیم. بیر طرفدن اؤزومو بیر ضیالی کیمی گؤسترمه لیدیم او بیرسی وَردن ایشیمده ده یوکسک منصب لره یئتمه لیدیم.

حاجی سؤز وئریب اه یر ایشلریمی دوز باشارسام منصبیم داها یوکسله جک. منه دئییبلر تجدید نظر محکمه سینین باش حاکیمی اولاجاقسان. هه، من دوز ایشی گؤرموشم. تصور ائت! باش حاکم.... نه دئییره م؟ ایندی اساس اؤنم منه کیتابدیر. گره ک هر تورلو بو کیتابی چاپدان چیخاردام. ایندی او یوخدو کی یوخدو. اَن آزی سون گونلرده و خاریجه گئتمدن اؤنجه نئچه اؤیکوسو منیم یانیمدا امانت اولاراق قالدی. ایندی نه معلوم او هاچان گله جک؟ هله گلیرسه ده نه تور ایثبات ائده بیلر او یازمیش. هامی منیم سؤزومو توتار او بیر ژورنالیست و من آدلیم بیر قاضی. او یوخسول بیری و من زنگین بیر قاضی. یئر-گویون منه ایشی دوشَر. چوخ آتیلیب-دوشسه ائله حالین توتارام کی، امر ائده رم بوردا عائله سین راحات یاشاما تامارزی ائتسینلر. راحات دئییل قاضی جماعن ایله توققوشما..هه آتاسین ایشیندن ائله رم...یوخ قارداشین بیلی یورددان دیشاری آتیلما امرین وئره رم... ائله بیر ایش یاپارام کی، اؤزولرین اؤزگه لردن سورالار. اونون اؤیکولرینیده کیتابیمدا یئرله شدیرمه لییه م. من بو کیتابی چاپدان بیراخمالییام. ایندی چؤره ک بو یولدا. آی آذربایجان سن نه سئومه لیسن... کیم نه بیلیر اه یر فارسجا یازیلاریمی بیر یئرده توپلاسایدیم اون کیتاب دوزه لردی. و بیردن ایستر-ایستمز دئدیغی فارسجا شعرلریندن بیرینی مزیلتادی...

- - اه یر او بری باشدان بیلسه یدی کی، من دئدیغیم سؤزلریمه و یازدیغیم حیکیایه لره اینانجیم یوخ حتما ائله او زامان یاردیمین منده ن کسردی. آما اونون گؤزون ائله میللت سئورلیک توتموشدو کی، هر نه یه گؤز اؤتموشدو. یازیق آرواد-اوشاغی دا خوش گون گؤرمه دیلر. فقط سورگونلوک و دیدرگینلیک. هر یازینی کی، تورکجه گؤروردو اونون باسینینا یاردیم ائدیردی، ....

ائله اؤزونه جومموشدو کی، هاوانین ایشقلانماسین و حیات یولداشینین اونا یاخینلاشماسین دویمادی:

- - نه یین وار یوسوف؟ صبحه دک اؤزونله دانیشیب ویرجا-ویرج ائدیبسن. نه یین وار؟ بو گئجه سانکی یئرینده ایلانلا گوله شیردین.

- - نه دئییم. واللاه هر نه یاخشی آما آنجاق بیر سوروم وار اودا کیتابیمین چاپ سورومو.

- نده ن؟ سوروم نه؟

- - واللاه کیتابی چاپ ائتمه یه پول گره کیم وار.

- - آللاه سنه اینصاف وئرسین. یئنه بیزیم بوغازیمزدان کسیب، کیتاب چاپ ائتمک ایسته ییرسن؟ داها سنی تانییان تانیییب. نئیلیسن کیتابی؟ او قدر خرج وار کی آی باشی یئتیرمه دن قیرانا گوله آتاجاییق. اینان اوغلوموزون بو آی فقط پالتار خرجی یوز مینی آشدی. هله او هئچ مشهد سفریمیز نئجه اولاجاقدیر؟

- - آرواد هاچان من بیر قیران کیتابلاریما پول خرج له میشم؟ هر ایکی سئری "ایلکین" یایین ائوی اونلاری چاپدان چیخارتدی. بیر آز نارین- نورون خرجی واریدی کی، اونلاریدا محکمه نین همیشه کی مشتریسی اؤده له دی... یادیندان چیخدی؟ احمد چکی دئییره م. صغیر-کبیرین باشینا بؤرک گویدو. نزول یئدی. اوندان یئدی بوندان کسدی، ییغیب سوندا کی، ایشین انگلی چیخدی چوخ راحات من اونا اینسانلیق یاپدیم. دوزدو اینسانلیق!!! یوخسا ایندی زیندانلار بیجاغیندایدی. هئچ بیلیرسن بورج ییه لرین نئچه سینه کی، ساوادسیزیدیلار، ساخته سندلر ......

هه او اینسانلیغین قارشیسیندا اودا منه بیر شیرنی پایی توتدو. آما نه یازیق کی، اودا سکته ائدیب اؤلدو. او جور شرفلی اینسانلارین اولماسی اَن آزی منیم کیمی آدلیم یازیچی یا چوخ فایداسی وار. البت بیر خاص زامانادک.... درد بیر-ایکی دئییل آرواد. او بیرسی طرفدن او قازئته چی اوغلان چیخیب خاریجه گئتدی. اَن آزی بیر آزدا اولسایدی اوندان قوللاناردیق. او چوخ ساده منیم مکیرلریمه ایناناردی. او تورک ادبیاتینین سئودالیسیدی. هر کیم تورکجه بیر زادی چاپ ائتمک ایسته سیدی چوخ زامان پولسوز و کؤنوللو یاردیم ائدردی. یادیما گلیر اُفیسینین تانیتیم کارتلاریندا هر بیر تورک آدلی مکانین رکلام طرحلرین پولسوز دیزاینین خاطیرلادیردی. اوندان احمد چِکین فرقی بوردایدیر. احمد مندن ایش چکیردی من قازئته چیدن. آما اورتاق نقطه لری منیم کیتابلاریمدا چاپ امکی یاتیرماق ایدیر. اه یر ایندی او قازئته چی بوردا اولسایدی....

- - نه دئییسن ظن ائدیسن ایندی او بوردا اولسایدی سنین کیتابین

ی چاپدان چیخارتمایا یاردیم ائده ردی؟ یوخ عزیزیم، او زامان کی، او بیلدی سن رحمتلیک بزرگ... نین یازیلارین اؤز آدینا چاپ ائدیبسن سنده ن اوزاقلاشدی. هله بونلا ایشیم یوخ کی سنین کیتاب نظارت کمیته سینده اولمانی بیلدی یا بیلمدی. آما او روحیه کی، من اوندا گؤردوم سنین کیتابین چاپ ائتمزایدی کی، هئچ هله سنی رسوا ائدردی.... سن نه قدرده زیبیل اولسان، بونو بیلمه لیسن کی، او قازئته چی دیر.....

- - نه دئییسن آرواد اؤز دردیم اؤزومه بسدیر. باخ دوننین اوشاقلاری هر بیری نئچه کیتاب یازیب. من دالی قالمیشام.

- - عزیزیم باخ گؤر نه دئییره م، من سنین یئرینه اولام فارسجا قوشدوغوم شعرلری چاپ ائده رم. اوندا ارشاد اداره سیندن وام دا آلا بیله رسن. اولا بیلر کی حتی اونو پولسوز چاپ ائتسینلر.

- - آرواد هئچ سنین قافان چالیشیرمی؟ مینلرجه فارس یازیچی وار. من اونلارین ایچینده بو شعرلریمله بیرگه محو اولارام. هله قویاخ چاپ اولسون کیمدی منیم کیتابیمی آلا؟ حافیظ کیمی،شاملو کیمی، سهراب سپهری کیمی آدلیم و ده یرلی شاعرلرین کیتابین بیراخیب منیم...... آما بیر آز دوشون. سنجه نئچه نفر تورکجه یازان وار؟

- - چوخ آز.

- - ایندی اولدو. منیم آماجیمی دوشونموسن؟ تورکجه یازماقلا آدیم دیللره دوشه ر. تئز آدلیم اولارام. یوخسا نوخوشام. اینان من بیلسه م ارمنی یازماقلا تئز آدیم سسله نه جک بونو یاپاردیم. بوگونون بازاری بو. عقلین ایشلدن بیریسی بو دورومدا آللاهین جبرئیلی اولا بیلر. منجه شخصی منفعتلر بیرینجی گئدیر.

- - آی کچل! آی زیبیل یوسوف! دوغرودان کی توکلرییین ماتقاجلا قوپادماییبسان. حاقینده سنه زیبیل آدی وئریبلر.هله ده گؤروم کیتابینین آدین نه قویاجاقسان؟

- - بو کیتابدا من چالیشاجاغام کاسبچیلیقدان، دردلردن سؤز آچام. یالانچی نوحه دییه نلر کیمی هردن ده بیر زیریلتایام. او قازئته چینین یازدیغی بیر-ایکی میللی حیکایه نی ده یئرله شدیره م. آما اَن چوخ سئودیییم حیکایه بیر آنانین حیکایه سیدیر کی، چوخ رحمسیزجه سینه اولادی طرفیندن چوللرده بیراخیلیر. دئییم کی بو حکایه نی ده اونون بیر یازیسیندان الهام آلمیشام ...

- آنا، نه دئدین ؟

- هن آنا؟

- تاپدیم زیبیل؟

- نه یی تاپدین آرواد؟

- کیتابین چاپ خرجینین.....

- نه دئییسن آچیق دانیش گؤروم نه دئییسن؟

- آنانین ائوی. اونو ساتاق و کیتابینی چیخارت.

- - یاشا واللاه. ند ه ن منیم قافاما وورمامیشدی.

دئییب بیر یئکه تیکه سحر یئمیشیندن آغزینا ساری آپاردی. آما بیردن سانکی بیر ایلان وورموش کیمی سوم دایاندی:

- - اوندا آنام نه اولاجاق؟ باجیم حیات یولداشی اؤلدوکدن سونرا بئش صغیر بالاسی ایله گلیب اوردا یئرلشیب. اودا بیر انگل. ائله بورادک آز سؤز قولاغیما گلیب چاتمیر. بیری دئییر او یئکه لیکده ائوده بیر آنایا یئر یوخ. بیری دئییر آناسین او سوواخلی ائوده باشینا بیراخیب. نه بیلیم بو بیچیم سؤزلردن چوخ ائشیدیرم. آما او آبطال اینسانلار هئچ هوش ائله میللر کی، من بیر حاکیم، شهرین یوخاری باشیندا. بوینو یوغون و گؤرکملی اینسانلارلا گئت-گلیم وار. ایندی نه تور او قوجا آروادی آپاریم ائویمه. ائویمین خاراکتئرین و کلاسین یئندیریه بیلمه نم. ساوادسیز آنا بیر طرفدن گئجه-گونوز آخ-وای دییه ن بیریسی. هم ایسه سن کی، یاخشی بیلیرسن اوغلوموز اوندان قورخور.... دییه دیشلرین گولدوروب ، جانیم اوغلوم ا قوربان دئدی....

- بوش وئر یوسوف. من سنین یئرینه اولام در حال ائوی آلیش-ساتیش آژانس لارینا تاپشیرارام. هله نه معلوم ائو نازامانا ساتیلدی؟ آنان عمرون ائدیب. بلکه ائله ائو ساتیلان زامانا اودا خلاص اولدو...

- - آرواد نه دئییسن؟ سانکی اؤلوم-بیتیشدن خبرین وار. ووردو اوزامانا اؤلمه دی. اوندا نه یاپاق؟ باشیمی کسسه ن اونو بو ائوه گه تیره بیلمه رم....

- - بلکه آللاه ائلدی و اونداندا تئز ...اومودویون کسمه! آللاه الرحمن الراحمین دیر ...... آما یئنه باشقا یوللاردا وار. اؤلوم دئییل کی، چاره سی اولماسین.

- - آرواد هر نه یاپارام. او کیتاب چیخمالیدی. اولسادا آنامین ائوین ساتارام. آنامین بورا گلمه سی ایمکانی اولماسادا اونا بیر چاره بولاریق. سنجه اونو یاشلیلار ائوینه گؤندرمک اولارمی؟

- - ندن کی یوخ؟ داها یاخشی. ایندی دور آیاغا! واقتین قدرین بیل..... قاییدان باش مشهد بیلئط لرین آل!

****

نئچه آی اوستوندن اؤتوب گئچمیشدی. او اوگون چوخ شاد و موتلو پژو405 آراباسینین استارتین ووروب، مولوی خیابانین آشیب، شهرین آمفی تیاتر کنفرانس سالونونا دوغرویولونا داوام وئردی. اؤزون دونیانین اَن موتلو آدامی سانیردی. نیه کی، ایکی گون بوندان اؤنجه، بیر شأن خبر آلمیش بو کی، اونون "اؤزلوگونده ایتگین" کیتابی اؤزه ل بیر اؤدول قازانمیش. بوگونکو تؤره نده اونون یاپدیغی زحمتلر و امک لردن تقدیر اولاجاق..... ائله فیسلی-ایفاده لی اؤزونه جومموشدور کی بیر آن جئب تلفونونون زیل سسی اونو دیسکیندیردی:

- - آلو...

- یوسوف بیگ سیزسینیز؟

- - بلی جانیم بویورون...

- - من یاشلیلار "فردوسی" ائویندن سیزه تلفون آچمیشام. تاسف ایله دئمه لییه م کی، آنانیزین دورومو چوخ کوتی، بورا گلمنیز گرکلی...

- - آما من ایندی گله بیلمه رم. اؤنملی بیر توپلانتی ایچین یولا دوشموشم. بلکه یارین اورا بیر باش چکدیم....

- - آما آنانیزین حالین نورمال دئییل. اولا بیلر کی، یارین چوخ گئج اولا بیلسین... سون بیر-ایکی ساعاتدا فقط سیزین آدینیزی دئییر. نه اولور بیر یازیق آنانی سون چاغلاریندا حسرتلی قویمایین. او سون چاغلاردا سیزی گؤرمک ایسته ییر....

- - خانیم! سن هوش ائله میسن نه دئییرم؟ ایندی بوجورسونا گئجیکمیشم. کیتابیم اؤدول قازانیب. باشا دوشوسن یا یوخ؟

- - آما یوسوف بیگ آنانیز داها اولا بیلر یاشاماسین. سون کره اولاراق سیزی گؤرمک ایستیر.... آلو! .... آلو!

آما تلفون قاپانمیشدی. چوخ حیرصله آنلیندان آخان تری سیلیب، اوجا سسله باغیردی:

- - آنلاماز اوغلون قیزی. آتامین گورونا. هئچ آدام دیلی قانمیر. آدامین بیرآز دوشونمه سی اولمالی.... چوخ زاماندیر بو گونو حسرتله گؤز له میشم. اوف به حیات وارمیش..... دئییب و آیاغین آراباسینین گاز پدالینا باسیب، یولونا دوام ائتدی......

اؤزلوگونده ایتگینین باشقا بؤلمه لری:

- اؤزلوگونده ایتگین(احمد چِک)

- اؤزلوگونده ایتگین(ارسلان)

- اؤزلوگونده ایتگین(کرد قیزی)

- اؤزلوگونده ایتگین(توبه)

- اؤزلوگونده ایتگین(کورپو آلتی اوشاقلاری)

- اؤزلوگونده ایتگین(مش حسین فایتینچی)

- اؤزلوگونده ایتگین(آوروپا سفری)

- اؤزلوگونده ایتگین(ساخته یازیلار)

- اؤزلوگونده ایتگین(آذربایجان پوئماسی)